Gestreepte tenrek
Hemicentetes semispinosus
De Gestreepte tenrek, die in 1798 voor het eerst werd beschreven door Cuvier, onderscheidt zich van zijn verwanten doordat hij het enige bekende zoogdier is dat 'striduleert': hij wrijft gespecialiseerde stekels tegen elkaar om ultrasone geluiden voort te brengen, die dienen als communicatiemiddel.
- NE
- DD
- LCHuidige status: Niet bedreigd
- NT
- VU
- EN
- CR
- RE
- EW
- EX
Huidige status: Niet bedreigd
Wat betekent dit?
De beoordeling wijst op een kleiner risico op uitsterven.
De categorieën volgen de IUCN Red List.- Rijk
- Animalia
- Stam
- Chordata
- Klasse
- Mammalia
- Orde
- Afrosoricida
- Onderorde
- Tenrecomorpha
- Familie
- Tenrecidae
- Onderfamilie
- Tenrecinae
- Geslachtengroep
- Tenrecini
- Geslacht
- Hemicentetes
- Soort
- Hemicentetes semispinosus
- Soortgroep
- Tenrek
Leer deze soort kennen
Biologie & ecologie
Leefgebied
Hij begeeft zich ook in secundaire bossen, struikrijke randen, tuinen, landbouwgebieden en zelfs door de mens gecreëerde open plekken, wat getuigt van een groot aanpassingsvermogen aan door de mens veranderde landschappen. Omdat hij sociale groepen vormt in onderling verbonden gangenstelsels, is hij de meest sociaal levende soort onder de tenreks; soms leeft hij in kolonies van wel 20 individuen.
Uiterlijke kenmerken
Volwassen exemplaren hebben doorgaans een lichaamslengte van ongeveer 140 mm (oplopend tot circa 170 mm) en een gewicht tussen 125 en 280 gram. Hun vacht aan de rugzijde is voorzien van afwisselend zwarte en gele strepen die over het lichaam en de kop lopen; daarnaast zijn er stekels met weerhaken aanwezig, die bij verdediging kunnen loslaten. Ze hebben geen staart, en op hun rug bevinden zich zintuigharen die een tastfunctie vervullen. De bouw van de schedel en de ledematen is aangepast aan een deels gravende levenswijze, waarbij de krachtige voorpoten specifiek zijn ontwikkeld voor het graven.
Gedrag
Gestreepte tenreks zijn overdag actief en leven in groepsverband; ze zoeken in familieverband naar regenwormen en ongewervelde dieren met een zacht lichaam. Ze stampen met hun voorpoten op de grond om wormen naar het oppervlak te lokken, waarna ze deze met hun gevoelige snuit opgraven. Tijdens de winter op Madagaskar (mei–oktober) gaan deze dieren vaak in een toestand van torpor (een soort rustfase), al blijven ze deels actief door zich terug te trekken in gezamenlijke holen. Ze communiceren met elkaar door hun stekels tegen elkaar te wrijven – een proces dat 'stridulatie' wordt genoemd – en gebruiken dit geluid ook om roofdieren te waarschuwen.
Voeding
Hun dieet bestaat voor het overgrote deel uit wormen: hoofdzakelijk regenwormen, insectenlarven en ongewervelde dieren met een zacht lichaam. Ze slikken hun prooi in zijn geheel door of pletten deze voorzichtig, aangezien hun kwetsbare kaken niet bestand zijn tegen hard voedsel. In het wild kunnen individuen per dag een hoeveelheid wormen eten die bijna gelijk is aan hun eigen lichaamsgewicht.
Voortplanting
De voortplanting vindt plaats van november tot mei. De draagtijd bedraagt ongeveer 55–58 dagen, met een gemiddelde worpgrootte van 5–8 jongen, al zijn er in gevangenschap ook worpen van wel 11 jongen waargenomen. De jongen worden naakt en blind geboren; ze ontwikkelen binnen 24 uur stekels, worden na 18–25 dagen gespeend en bereiken al na 25–40 dagen geslachtsrijpheid. Vrouwtjes kunnen in hetzelfde seizoen waarin ze zelf zijn geboren, alweer jongen krijgen.
Communicatie
Deze soort produceert op unieke wijze ultrasone piep- en tjilpgeluiden door stekels tegen elkaar te wrijven; deze geluiden zijn onhoorbaar voor mensen en dienen waarschijnlijk de sociale cohesie, met name binnen familiegroepen. Daarnaast maken ze gebruik van geurmarkering, het stampen met de voeten en tactiele signalen tijdens paringsinteracties of bij het verdedigen van hun territorium.
Bedreigingen
De soort wordt door de IUCN geclassificeerd als 'niet bedreigd' vanwege haar brede verspreiding en de verscheidenheid aan habitats. Hoewel de soort zich goed kan aanpassen, worden de populaties voortdurend bedreigd door ontbossing, de uitbreiding van de landbouw en de jacht door mensen. Het verspreidingsgebied overlapt met veel beschermde gebieden.
Deze soort als huisdier
Hoewel de Gestreepte tenrek soms als exotisch huisdier wordt gehouden, is het lastig om dit dier in gevangenschap te verzorgen. Dit komt door zijn zeer gespecialiseerde dieet, dat bestaat uit levende wormen en andere ongewervelde dieren met een zacht lichaam. Hoewel ze in groepsverband kunnen worden gehuisvest, vergt hun verzorging veel inspanning: ze hebben grote hoeveelheden levende prooien nodig en er moet een geschikte ondergrond aanwezig zijn waarin ze kunnen graven. In gevangenschap worden ze doorgaans niet ouder dan 2 tot 3 jaar, en er zijn geen gestandaardiseerde richtlijnen voor hun verzorging.
Waar leeft deze soort?
Deze tenrek leeft in tropische laaglandregenwouden in het oosten en noorden van Madagaskar, van zeeniveau tot op een hoogte van ongeveer 1550 meter.
Verder lezen in de Knowledge Hub
Er zijn nog geen openbare Knowledge Hub-artikelen gekoppeld.
Gerelateerd onderzoek
Er zijn nog geen openbare onderzoeksrecords gekoppeld.
Bronnen
Gebruikte bronnen
- Stephenson, P.J., Soarimalala, V. & Goodman, S. 2016. Hemicentetes semispinosus. The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T40593A97189434. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T40593A97189434.en. Accessed on 17 October 2026. Bron openen