Kleine egeltenrek
Echinops telfairi
De Kleine egeltenrek, voor het eerst beschreven in 1838, onderscheidt zich van zijn verwanten doordat hij als enige tenrek op een egel lijkt en in een langdurige toestand van torpor (rusttoestand) kan verkeren; hierbij vertraagt hij zijn stofwisseling en verlaagt hij zijn lichaamstemperatuur gedurende de maanden van het droge seizoen op Madagaskar.
- NE
- DD
- LCHuidige status: Niet bedreigd
- NT
- VU
- EN
- CR
- RE
- EW
- EX
Huidige status: Niet bedreigd
Wat betekent dit?
De beoordeling wijst op een kleiner risico op uitsterven.
De categorieën volgen de IUCN Red List.- Rijk
- Animalia
- Stam
- Chordata
- Klasse
- Mammalia
- Orde
- Afrosoricida
- Onderorde
- Tenrecomorpha
- Familie
- Tenrecidae
- Onderfamilie
- Tenrecinae
- Geslachtengroep
- Setiferini
- Geslacht
- Echinops
- Soort
- Echinops telfairi
- Soortgroep
- Tenrek
Leer deze soort kennen
Biologie & ecologie
Leefgebied
Het dier komt voor in uiteenlopende droge landschappen, waaronder loofbossen, savannes, struikgewasgebieden en zelfs agrarische gebieden of kustvegetatie. Hoewel het vooral in aride zones wordt aangetroffen, kan het ook in gefragmenteerde leefgebieden overleven; bovendien is het soms te zien terwijl het in lage bomen of struiken in de buurt van zijn nestplaatsen klimt.
Uiterlijke kenmerken
De Kleine egeltenrek is een klein, gedrongen zoogdier met een lengte van ongeveer 13 tot 18 cm (van neus tot staart) en een gewicht van circa 110–250 gram (meestal rond de 200 gram). De rugzijde is bedekt met scherpe stekels in tinten variërend van lichtbruin tot donkerbruin, terwijl de buikzijde en de ledematen zijn voorzien van een zachte, grijs-witte vacht. Het dier heeft een korte staart, opvallende oren en lange snorharen die uitsteken vanaf zijn puntige snuit. Het gezichtsvermogen is zwak, maar het gehoor, de reukzin en de tastgevoelige snorharen zijn uitstekend ontwikkeld.
Gedrag
Deze tenrek is nachtactief en leeft grotendeels solitair; uitzonderingen hierop zijn moeders die voor hun jongen zorgen of dieren die tijdens een periode van torpor (een toestand van verlaagde stofwisseling) samen schuilen. Overdag rust het dier in nesten van bladeren en plantaardig materiaal, die zich onder boomstammen of in holtes in bomen bevinden. Bij een tekort aan voedsel of koude omstandigheden kunnen individuen in een toestand van torpor raken die drie tot vijf maanden duurt, waarbij hun stofwisseling aanzienlijk vertraagt om energie te besparen.
Voeding
Hoewel de Kleine egeltenrek doorgaans als insectivoor wordt beschouwd, is het in werkelijkheid een opportunistische omnivoor. Hij voedt zich hoofdzakelijk met insecten, larven en regenwormen, eet af en toe kleine gewervelde dieren, zoals vogeleieren of muizen, en consumeert ook vruchten wanneer deze beschikbaar zijn. Hij jaagt zowel op de grond als in lage takken, waarbij hij zijn klauwen en snorharen gebruikt om in de strooisellaag naar prooien te zoeken.
Voortplanting
De voortplanting begint doorgaans in oktober, nadat de dieren uit hun rusttoestand (torpor) zijn ontwaakt. De draagtijd bedraagt ongeveer 60–68 dagen en een worp bestaat meestal uit 5–7 jongen, al zijn er ook gevallen bekend met wel tien jongen. Pasgeborenen zijn kaal en hulpeloos; ze wegen ongeveer 8 gram. Na ongeveer een week gaan de ogen open en na 30–35 dagen worden de jongen zelfstandig. De vrouwtjes brengen de jongen alleen groot in nesten, en de geslachtsrijpheid wordt doorgaans bereikt na het eerste seizoen dat volgt op de rustperiode.
Communicatie
Er zijn geen formele studies naar de communicatie van deze soort. Waarschijnlijk maakt het dier, net als zijn verwanten, gebruik van een combinatie van geurmarkering, tactiele signalen en mogelijk zachte vocale geluiden of klikgeluiden tijdens interacties tussen moeder en jong, of bij korte ontmoetingen.
Bedreigingen
De IUCN classificeert deze soort als 'niet bedreigd' (Least Concern), vanwege haar relatief grote verspreidingsgebied en ecologische flexibiliteit. Desondanks vormen habitatverlies door ontbossing, uitbreiding van de landbouw en toenemende menselijke verstoring risico's op de lange termijn. In veel gebieden lijken de populaties stabiel, maar het blijft belangrijk om het leefgebied te blijven monitoren.
Deze soort als huisdier
In tegenstelling tot de meeste andere Malagassische tenreks is de Kleine egeltenrek bekend uit populaties in gevangenschap en wordt het dier soms gehouden in de handel in exotische huisdieren. Eerdere fokprogramma's zijn erin geslaagd de dieren langdurig in gevangenschap te houden, waarbij observaties over voeding, cycli van torpor (rusttoestand), groei en ontwikkeling zijn vastgelegd. Er zijn echter nog geen goed ontwikkelde programma's voor het uitzetten van in gevangenschap geboren dieren in het wild, noch zijn er protocollen voor het fokken van de soort ten behoeve van natuurbehoud.
Waar leeft deze soort?
Deze soort is endemisch op Madagaskar en komt hoofdzakelijk voor in de zuidelijke en zuidwestelijke regio's.
In de Registry
Anonieme totalen van openbaar geregistreerde gegevens.
- Geregistreerde dieren
- 1
- Man
- 0
- Vrouw
- 1
- Geslacht onbekend
- 0
- Nesten · alle jaren
- 0
- Nesten · laatste 12 maanden
- 0
- Actieve openbare fokprogramma’s
- 1
Verder lezen in de Knowledge Hub
Er zijn nog geen openbare Knowledge Hub-artikelen gekoppeld.
Gerelateerd onderzoek
Er zijn nog geen openbare onderzoeksrecords gekoppeld.
Bronnen
Gebruikte bronnen
- Stephenson, P.J., Soarimalala, V. & Goodman, S. 2016. Echinops telfairi. The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T40592A97188634. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T40592A97188634.en. Accessed on 17 October 2026. Bron openen