Ga naar de inhoud
The Hedgehog Program The Hedgehog ProgramResearch & Education
EN NL

Winkelwagen 0 artikelen

Je winkelwagen is nog leeg. Ontdek iets om verder te leren en ontdekken.

Bekijk de winkel

Zuid-Afrikaanse egel

Atelerix frontalis

Voor het eerst beschreven in 1817 door A. Smith. Het dier is direct herkenbaar aan de opvallende witte streep die van het voorhoofd tot aan de punt van de neus loopt. Dit is de enige Atelerix-soort die is aangepast aan de savannes van zuidelijk Afrika.

Atelerix frontalis
  1. NE
  2. DD
  3. LCHuidige status: Niet bedreigd
  4. NT
  5. VU
  6. EN
  7. CR
  8. RE
  9. EW
  10. EX

Huidige status: Niet bedreigd

Wat betekent dit?

De beoordeling wijst op een kleiner risico op uitsterven.

De categorieën volgen de IUCN Red List.
Beoordeling: 2016Bron van de beoordeling
Rijk
Animalia
Stam
Chordata
Klasse
Mammalia
Orde
Eulipotyphla
Familie
Erinaceidae
Onderfamilie
Erinaceinae
Geslacht
Atelerix
Soort
Atelerix frontalis
Soortgroep
Egels

Leer deze soort kennen

Biologie & ecologie

Leefgebied

De egel leeft in diverse omgevingen, waaronder droge savannes, open graslanden, struikgewassen en de randen van landbouwgrond. Hij geeft de voorkeur aan gebieden met een combinatie van open terrein o…

Lees de volledige tekst

De egel leeft in diverse omgevingen, waaronder droge savannes, open graslanden, struikgewassen en de randen van landbouwgrond. Hij geeft de voorkeur aan gebieden met een combinatie van open terrein om te foerageren en dichtere begroeiing voor beschutting. De soort mijdt dichte bossen, moerasgebieden en echte woestijngebieden, maar kan semi-aride omstandigheden verdragen mits er voldoende beschutting en prooi beschikbaar is. Hij wordt vaak aangetroffen in gebieden met zandige of leemachtige grond die geschikt is voor het graven van ondiepe rustplaatsen of nesten. Seizoensgebonden veranderingen in de regenval beïnvloeden zowel de activiteit als het habitatgebruik; egels zijn vaak beter zichtbaar tijdens natte seizoenen wanneer er veel voedsel is.

Uiterlijke kenmerken

De Zuid-Afrikaanse egel is een middelgrote soort met een gemiddelde lengte van 20 tot 25 centimeter en een gewicht bij volwassen dieren dat varieert tussen 350 en 700 gram, afhankelijk van het seizoe…

Lees de volledige tekst

De Zuid-Afrikaanse egel is een middelgrote soort met een gemiddelde lengte van 20 tot 25 centimeter en een gewicht bij volwassen dieren dat varieert tussen 350 en 700 gram, afhankelijk van het seizoen en de conditie van het dier. Hij kenmerkt zich door een opvallende witte of crèmekleurige streep die vanaf de kruin tot aan de neus loopt en afsteekt tegen de donkerdere beharing op het gezicht. De stekels zijn doorgaans bruin of grijsbruin van kleur met lichtere punten, terwijl de onderzijde is bedekt met een grove vacht die varieert van lichtbruin tot grijs. De snuit is lang en puntig, en de oren zijn klein en afgerond. Net als bij andere egels is er nauwelijks sprake van seksuele dimorfie, al kunnen mannetjes tijdens het voortplantingsseizoen iets groter zijn. Voorafgaand aan de koudere maanden nemen de dieren aanzienlijk in gewicht toe; dit is essentieel om te kunnen overleven tijdens perioden van verminderde activiteit.

Gedrag

De Zuid-Afrikaanse egel is nachtactief en solitair. Hij wordt actief bij schemering en keert terug naar zijn schuilplaats vóór zonsopgang. Overdag rust hij op beschutte plekken, zoals onder struiken,…

Lees de volledige tekst

De Zuid-Afrikaanse egel is nachtactief en solitair. Hij wordt actief bij schemering en keert terug naar zijn schuilplaats vóór zonsopgang. Overdag rust hij op beschutte plekken, zoals onder struiken, in rotsspleten of in ondiepe, zelfgegraven kuiltjes met begroeiing. De soort houdt geen winterslaap, maar kan tijdens extreme hitte of droogte in een toestand van lethargie terechtkomen, waarbij de stofwisseling wordt verlaagd om energie en water te besparen. Het leefgebied varieert afhankelijk van de kwaliteit van de habitat en de beschikbaarheid van voedsel. Mannetjes kunnen verder reizen dan vrouwtjes, vooral tijdens het broedseizoen. Verdedigingsgedrag omvat het oprollen tot een bal met rechtopstaande stekels en sissen of snuiven om roofdieren af ​​te schrikken. De egel kan goed graven en kan indien nodig ook over kleine obstakels klimmen.

Voeding

De Zuid-Afrikaanse egel is een opportunistische insecteneter en voedt zich voornamelijk met kevers, rupsen, mieren, termieten en andere ongewervelde dieren. Hij eet ook kleine gewervelde dieren zoals…

Lees de volledige tekst

De Zuid-Afrikaanse egel is een opportunistische insecteneter en voedt zich voornamelijk met kevers, rupsen, mieren, termieten en andere ongewervelde dieren. Hij eet ook kleine gewervelde dieren zoals kikkers, hagedissen of knaagdieren, en vogeleieren als die beschikbaar zijn. Plantaardig materiaal, waaronder gevallen fruit of bessen, kan een klein deel van het dieet uitmaken, vooral in bepaalde seizoenen. Het foerageren gebeurt voornamelijk op de grond, waarbij de egel zijn scherpe reuk- en gehoorzintuigen gebruikt om prooi te lokaliseren, vaak wroetend in de grond of tussen bladeren. Water wordt meestal verkregen uit voedsel en dauw; direct drinken komt zelden voor in het wild. Seizoensgebonden schommelingen in de beschikbaarheid van prooien beïnvloeden de diversiteit van het dieet en de afstanden die de egel 's nachts aflegt.

Voortplanting

De voortplanting vindt hoofdzakelijk plaats tijdens de warmere, nattere maanden waarin voedsel in overvloed aanwezig is, al kan de paring in sommige gebieden het hele jaar door voorkomen. Het baltsge…

Lees de volledige tekst

De voortplanting vindt hoofdzakelijk plaats tijdens de warmere, nattere maanden waarin voedsel in overvloed aanwezig is, al kan de paring in sommige gebieden het hele jaar door voorkomen. Het baltsgedrag omvat onder meer rondjes om elkaar heen lopen, het maken van geluiden en het afgeven van geursignalen. De draagtijd bedraagt ​​ongeveer 35 dagen en een worp bestaat doorgaans uit twee tot zes jongen. De jongen worden blind geboren en zijn bedekt met zachte, witte stekels die al na enkele uren tevoorschijn komen. Na ongeveer twee weken gaan de ogen open en na vier tot zes weken worden de jongen gespeend. Het vrouwtje neemt de volledige zorg voor de jongen op zich; kort na het spenen verspreiden de jongen zich. Geslachtsrijpheid wordt doorgaans binnen het eerste levensjaar bereikt. In het wild worden de dieren naar schatting drie tot vijf jaar oud, al kunnen individuen in gevangenschap bij een goede verzorging een hogere leeftijd bereiken.

Communicatie

Communicatie verloopt bij deze soort hoofdzakelijk via geur; geurmarkeringen worden ingezet om territorium en voortplantingsstatus aan te geven. Er is weinig specifieke informatie bekend over de geur…

Lees de volledige tekst

Communicatie verloopt bij deze soort hoofdzakelijk via geur; geurmarkeringen worden ingezet om territorium en voortplantingsstatus aan te geven. Er is weinig specifieke informatie bekend over de geurklieren van deze soort, maar hun rol bij sociale signalering is waarschijnlijk vergelijkbaar met die bij andere *Atelerix*-soorten. Akoestische communicatie omvat onder meer sissen, snuiven en knorren wanneer de dieren andere egels tegenkomen of worden verstoord; tijdens de paringsrituelen kunnen zachtere klik- of blaasgeluiden te horen zijn. Visuele communicatie speelt nauwelijks een rol, aangezien de soort een nachtelijke levenswijze heeft. Er is ook waargenomen dat deze egels zichzelf 'insmeren' – een gedrag waarbij ze schuimig speeksel over hun stekels verspreiden nadat ze in contact zijn gekomen met sterke of onbekende geuren – al is de functie hiervan nog onduidelijk.

Bedreigingen

De soort wordt lokaal bedreigd, onder andere door habitatverlies als gevolg van landbouwuitbreiding, verkeersdoden en predatie door huishonden. Het gebruik van pesticiden kan de prooipopulatie verminderen en giftige stoffen in de voedselketen introduceren. In sommige gebieden wordt de soort bejaagd of vervolgd vanwege bijgeloof of misvattingen over de impact ervan op gewassen. Klimaatverandering, met name veranderingen in neerslagpatronen, kan de beschikbaarheid van voedsel en het voortplantingssucces beïnvloeden, hoewel de gevolgen op lange termijn nog niet goed onderzocht zijn. Ondanks deze druk blijft de soort relatief algemeen voorkomen in geschikte habitats.

Deze soort als huisdier

De Zuid-Afrikaanse egel is geen diersoort die als huisdier gehouden zou moeten worden; toch worden ze in Zuid-Afrika vaak illegaal gehouden door mensen die niet op de hoogte zijn van de wetgeving ter…

Lees de volledige tekst

De Zuid-Afrikaanse egel is geen diersoort die als huisdier gehouden zou moeten worden; toch worden ze in Zuid-Afrika vaak illegaal gehouden door mensen die niet op de hoogte zijn van de wetgeving ter bescherming van wilde dieren. Een gebrek aan publieke voorlichting over inheemse diersoorten draagt ​​bij aan dit probleem, en veel mensen schaffen egels aan zonder inzicht te hebben in hun ecologische rol of hun specifieke behoeften. In gevangenschap wordt de soort soms gekruist met de Afrikaanse dwergegel (*Atelerix albiventris*), grotendeels omdat mensen de fysieke en biologische verschillen tussen beide soorten niet herkennen. Dergelijke kruisingen tasten niet alleen de genetische integriteit van wilde populaties aan, maar kunnen ook leiden tot de introductie van ziekten en ongunstige eigenschappen. De meeste Zuid-Afrikaanse egels in gevangenschap krijgen geen passend dieet of geschikte huisvesting, en hun nachtelijke en solitaire levenswijze maakt ze ongeschikt om vastgepakt of gehanteerd te worden. Legale opvang- en vrijlatingsprogramma's richten zich op gewonde of verweesde dieren, met als doel hen terug te brengen naar de natuur. Behoudsinspanningen leggen de nadruk op de bescherming van leefgebieden, publieke voorlichting en het voorkomen van het illegaal houden en fokken van deze soort.

Waar leeft deze soort?

Zuidelijk Afrika

Zuid-Afrikaanse egel · Zuidelijk Afrika

De Zuid-Afrikaanse egel is inheems in zuidelijk Afrika; zijn verspreidingsgebied omvat Zuid-Afrika, Botswana, Namibië, Zimbabwe en delen van Angola.

Verder lezen in de Knowledge Hub

Er zijn nog geen openbare Knowledge Hub-artikelen gekoppeld.

Gerelateerd onderzoek

Er zijn nog geen openbare onderzoeksrecords gekoppeld.

Bronnen

Gebruikte bronnen

  1. Cassola, F. 2016. Atelerix frontalis (errata version published in 2017). The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T2274A115061260. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T2274A22324102.en. Accessed on 15 October 2026. Bron openen

Nog geen keuze opgeslagen.

Optioneel weigeren trekt je toestemming voor optionele statistieken in.