Gewone tenrek
Tenrec ecaudatus
De gewone tenrek, die in 1778 voor het eerst werd beschreven door Schreber, is uniek onder zijn verwanten: het is de grootste tenreksoort en in staat om buitengewoon grote nesten voort te brengen, met wel 32 jongen tegelijk.
- NE
- DD
- LCHuidige status: Niet bedreigd
- NT
- VU
- EN
- CR
- RE
- EW
- EX
Huidige status: Niet bedreigd
Wat betekent dit?
De beoordeling wijst op een kleiner risico op uitsterven.
De categorieën volgen de IUCN Red List.- Rijk
- Animalia
- Stam
- Chordata
- Klasse
- Mammalia
- Orde
- Afrosoricida
- Onderorde
- Tenrecomorpha
- Familie
- Tenrecidae
- Onderfamilie
- Tenrecinae
- Geslachtengroep
- Tenrecini
- Geslacht
- Tenrec
- Soort
- Tenrec ecaudatus
- Soortgroep
- Tenrek
Leer deze soort kennen
Biologie & ecologie
Leefgebied
Hij komt voor in een grote verscheidenheid aan omgevingen, variërend van vochtige laagland- en bergbossen tot droog struikgewas, savannes, landbouwgronden, tuinen en stedelijke gebieden. Dankzij dit aanpassingsvermogen is het een van de meest wijdverspreide en veelzijdige tenreksoorten.
Uiterlijke kenmerken
Dit is de grootste tenrek; hij bereikt een lengte van 26 tot 39 cm en weegt tussen de 1,5 en 2,5 kg. Het dier heeft een ruwe vacht die is doorspekt met lange, scherpe stekels, een korte staart (ongeveer 1–1,5 cm) en een spitse snuit met lange snorharen. Wanneer hij zich bedreigd voelt, zet hij zijn stekels op, slaakt hij een luide kreet, springt hij in het rond, maakt hij bokkende bewegingen en kan hij bijten. De jongen vertonen in eerste instantie een opvallend zwart-wit streeppatroon.
Gedrag
De Gewone tenrek is hoofdzakelijk 's nachts actief en leeft solitair, behalve tijdens het paarseizoen. Overdag rust het dier in nesten van plantaardig materiaal, die vaak verborgen liggen onder booms…
Lees de volledige tekst
De Gewone tenrek is hoofdzakelijk 's nachts actief en leeft solitair, behalve tijdens het paarseizoen. Overdag rust het dier in nesten van plantaardig materiaal, die vaak verborgen liggen onder boomstammen, rotsen of in dicht struikgewas. Deze tenrek is opmerkelijk aanpasbaar en gedijt zowel in de vrije natuur als in door de mens veranderde landschappen. Tijdens het droge seizoen kan het dier in een langdurige winterslaap gaan, die soms wel negen maanden kan duren, waarbij het zich terugtrekt in een hol om energie te besparen. Het dier zoekt naar voedsel door met zijn uiterst gevoelige snuit in de bodem en de strooisellaag te wroeten. Hoewel de tenrek vooral op het land leeft, is hij zeer bedreven in graven en kan hij ook zwemmen. In koudere maanden neemt zijn activiteit aanzienlijk af; in hooggelegen gebieden overleeft het dier barre seizoensomstandigheden door in een toestand van diepe rust (torpor) te verkeren.
Voeding
Gewone tenreks zijn alleseters; ze voeden zich met ongewervelde bodemdieren (voornamelijk larven van kevers, mieren en termieten), kleine gewervelde dieren (zoals kikkers, reptielen en kleine zoogdieren), fruit, bladeren, aas en zelfs vogeleieren. Ze zoeken naar voedsel door met hun lange snuit in de bodem en in boomstammen te wroeten, waarbij ze hun gevoelige snorharen gebruiken om prooien op te sporen.
Voortplanting
Ze zijn uiterst vruchtbaar: na een draagtijd van 50 tot 64 dagen kunnen vrouwtjes worpen van 12 tot 20 jongen ter wereld brengen, in sommige gevallen zelfs tot 32. De pasgeborenen zijn gestreept en groeien snel; hun ogen gaan na ongeveer een week open, na twee maanden zijn ze zelfstandig, en vrouwtjes kunnen al in hetzelfde seizoen waarin ze zelf zijn geboren, beginnen met voortplanten.
Communicatie
Voor een solitair levend zoogdier beschikt deze soort over een verrassend rijk scala aan communicatiemiddelen. Wanneer ze verstoord of gealarmeerd worden, laten ze hoge piepjes, knorrende geluiden en…
Lees de volledige tekst
Voor een solitair levend zoogdier beschikt deze soort over een verrassend rijk scala aan communicatiemiddelen. Wanneer ze verstoord of gealarmeerd worden, laten ze hoge piepjes, knorrende geluiden en gesis horen. Jonge tenreks zijn in staat tot 'stridulatie': ze produceren ultrasone geluiden door hun borstelharen tegen elkaar te wrijven. Dit kan dienen als alarmsignaal of als een manier om contact te houden met soortgenoten uit hetzelfde nest. Volwassen exemplaren vertrouwen in sterke mate op chemische communicatie: ze slepen hun cloaca over de grond om hun aanwezigheid en territorium te markeren. Ook tactiele signalen spelen een belangrijke rol, met name tijdens de paring of in verdedigingssituaties. Hoewel hun gezichtsvermogen slecht is, helpen hun scherpe reuk- en tastzin hen bij hun sociale interacties.
Bedreigingen
De IUCN classificeert de Gewone tenrek als 'niet bedreigd' (Least Concern), gezien zijn grote verspreidingsgebied en ecologische aanpassingsvermogen. Hoewel de populaties over het algemeen stabiel zijn, kunnen aanhoudende ontbossing, landgebruiksveranderingen en jacht in sommige gebieden lokale bedreigingen vormen. De soort gedijt goed in vele beschermde landschappen op Madagaskar.
Deze soort als huisdier
Ze worden af en toe als huisdier gehouden in Madagaskar en zelden geïmporteerd in Europa. Vanwege hun hoge stofwisseling en gespecialiseerde omnivore dieet, waarbij ze regelmatig gevoerd moeten worden met diverse levende prooien en planten, zijn ze moeilijk in gevangenschap te houden. Gevangen exemplaren worden zelden langdurig in leven gehouden en gestandaardiseerde verzorgingsprotocollen bestaan vrijwel niet.
Waar leeft deze soort?
De Gewone tenrek is endemisch op Madagaskar en heeft zich door menselijke introductie ook gevestigd op de Comoren, Réunion, Mauritius en de Seychellen.
Verder lezen in de Knowledge Hub
Er zijn nog geen openbare Knowledge Hub-artikelen gekoppeld.
Gerelateerd onderzoek
Er zijn nog geen openbare onderzoeksrecords gekoppeld.
Bronnen
Gebruikte bronnen
- Stephenson, P.J., Soarimalala, V. & Goodman, S. 2016. Tenrec ecaudatus. The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T40595A97204107. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2016-1.RLTS.T40595A97204107.en. Accessed on 17 October 2026. Bron openen