Javaanse kortstaarthaaregel
Hylomys suillus
De Javaanse kortstaarthaaregel, in 1848 beschreven door Müller, is een van de wijdst verspreide soorten haaregels en staat bekend om zijn aanpassingsvermogen aan zowel laagland- als bergbossen in Zuidoost-Azië.
- NE
- DD
- LCHuidige status: Niet bedreigd
- NT
- VU
- EN
- CR
- RE
- EW
- EX
Huidige status: Niet bedreigd
Wat betekent dit?
De beoordeling wijst op een kleiner risico op uitsterven.
De categorieën volgen de IUCN Red List.- Rijk
- Animalia
- Stam
- Chordata
- Klasse
- Mammalia
- Orde
- Eulipotyphla
- Familie
- Erinaceidae
- Onderfamilie
- Galericinae
- Geslacht
- Hylomys
- Soort
- Hylomys suillus
- Soortgroep
- Haaregel
Leer deze soort kennen
Biologie & ecologie
Leefgebied
Het leeft in tropische laagland- en bergbossen, variërend van zeeniveau tot hoogten boven 1.500 meter. Hij geeft de voorkeur aan vochtige, schaduwrijke omgevingen met overvloedig bladafval, zoals primaire en secundaire bosbodems, maar wordt ook aangetroffen in verstoorde habitats, wat een opmerkelijke mate van ecologische flexibiliteit vertoont.
Uiterlijke kenmerken
Deze soort is klein en stevig gebouwd, met een lichaamslengte van 10–14 cm en een korte staart van slechts enkele centimeters. Het dier weegt tussen de 30 en 100 gram. De vacht is stug en doorgaans bruin- of grijsachtig van kleur, waardoor het dier goed opgaat in de bosbodem. Het heeft een spitse snuit, afgeronde oren en korte ledematen die uitermate geschikt zijn om zich een weg te banen door dichte begroeiing. In vergelijking met sommige verwante soorten heeft dit dier een relatief compact lichaam en een kortere staart, wat het een kenmerkend silhouet geeft.
Gedrag
Javaanse kortstaarthaaregel met korte staart zijn nachtdieren en eenzaam. Ze brengen de nacht door met het zoeken naar voedsel en de dag verstoppen ze zich in bladafval, onder boomstammen of in holen. Ze houden geen winterslaap en zijn het hele jaar door actief. Ze zijn wendbaar en snel en vertrouwen op stealth en snelheid in plaats van op verdediging. Hun foerageerstijl omvat snuiven en wroeten in zachte grond en puin. Hoewel ze niet vaak worden gezien, zijn er onder meer kleine opgravingen en vage sporen in het kreupelhout tekenen van hun activiteit.
Voeding
Javaanse kortstaarthaaregel zijn insecteneters; hun dieet bestaat hoofdzakelijk uit insecten, regenwormen, larven en andere ongewervelde dieren. Daarnaast kunnen ze kleine gewervelde dieren, schimmels en rottend plantaardig materiaal eten. Ze foerageren door in de strooisellaag te snuffelen, waarbij ze met hun snuit vaak bladeren en ander materiaal omwoelen op zoek naar verborgen prooien. Deze veelzijdige manier van voedsel zoeken stelt hen in staat zich aan te passen aan uiteenlopende bosmilieus.
Voortplanting
Hoewel er slechts beperkte gegevens over deze soort beschikbaar zijn, wordt aangenomen dat de voortplanting in geschikte leefomgevingen het hele jaar door kan plaatsvinden. Vrouwtjes krijgen waarschijnlijk twee tot vier jongen in een nest dat verborgen ligt onder begroeiing of in een hol. De pasgeborenen zijn 'altriciaal', wat betekent dat ze blind en hulpeloos ter wereld komen. Ze groeien snel en blijven enkele weken in het nest voordat ze zelfstandig worden. De ouderlijke zorg wordt uitsluitend door de moeder geboden.
Communicatie
De Javaanse kortstaarthaaregel gebruikt waarschijnlijk geurmarkeringen om hun territorium af te bakenen en soortgenoten te herkennen. Hun communicatie kan ook zachte geluiden omvatten, zoals knorren of piepen, vooral tijdens de paringsperiode of bij conflicten. Net als bij andere Galericinae spelen chemische signalen vermoedelijk een belangrijke rol bij de voortplanting en het territoriaal gedrag, al zijn directe waarnemingen hiervan nog beperkt.
Bedreigingen
De Javaanse kortstaarthaaregel staat op de Rode Lijst van de IUCN geclassificeerd als 'niet bedreigd' (Least Concern), grotendeels vanwege zijn grote verspreidingsgebied en schijnbare aanpassingsvermogen. Ontbossing, versnippering van leefgebieden en de omzetting van land voor landbouwdoeleinden vormen echter in grote delen van zijn verspreidingsgebied aanhoudende bedreigingen. Populaties in sterk verstoorde of geïsoleerde gebieden zijn mogelijk kwetsbaarder dan tot nu toe is gedocumenteerd.
Deze soort als huisdier
Javaanse kortstaarthaaregels worden zelden in gevangenschap gehouden, al zijn er incidentele meldingen vanuit onderzoeksinstellingen. Ze zijn gevoelig voor veranderingen in temperatuur en luchtvochtigheid; bovendien maken hun specifieke dieetwensen en teruggetrokken levenswijze het lastig om ze buiten hun natuurlijke habitat te verzorgen. Ze zijn niet geschikt als huisdier en zijn vooral van belang voor ecologisch en evolutionair onderzoek.
Waar leeft deze soort?
De Javaanse kortstaarthaaregel heeft een ruim verspreidingsgebied dat zich uitstrekt over delen van Indonesië, Maleisië, Thailand, Vietnam en Laos, inclusief de eilanden Java en Sumatra.
Verder lezen in de Knowledge Hub
Er zijn nog geen openbare Knowledge Hub-artikelen gekoppeld.
Gerelateerd onderzoek
Er zijn nog geen openbare onderzoeksrecords gekoppeld.
Bronnen
Gebruikte bronnen
- Arlo Hinckley, Miguel Camacho-Sanchez, Marcus A H Chua, Manuel Ruedi, Darrin Lunde, Jesús E Maldonado, Hasmahzaiti Omar, Jennifer A Leonard, Melissa T R Hawkins, An integrative taxonomic revision of lesser gymnures (Eulipotyphla: Hylomys) reveals five new species and emerging patterns of local endemism in Tropical East Asia, Zoological Journal of the Linnean Society, Volume 202, Issue 2, October 2024, zlad177, https://doi.org/10.1093/zoolinnean/zlad177 Bron openen
- Chiozza, F. 2016. Hylomys suillus (errata version published in 2017). The IUCN Red List of Threatened Species 2016: e.T40611A115175083. https://dx.doi.org/10.2305/IUCN.UK.2016-3.RLTS.T40611A22324887.en. Accessed on 17 October 2026. Bron openen